Tien vragen die je je moet stellen bij multiroom audio

Wat heb je nodig om van multiroom audio te kunnen genieten in de woning? Via de onderstaande 10 vragen helpen we je op weg om jouw ideale multiroom audiosysteem samen te stellen.

1Waarom kiezen voor multiroom audio?

Er zijn verschillende redenen om een muziekverdeelsysteem te voorzien.
Je kan muziek in verschillende kamers afspelen zonder dat je een aparte set per kamer dient aan te schaffen. Een cd-speler, tuner of versterker kan je zo beschikbaar maken voor andere ruimtes.

Je muziekcollectie kan je voortaan op één plaats bewaren waardoor er geen rondslingerende cd’s meer in de woning zijn. Door een iPod of NAS-schijf aan te sluiten kan je de muziekcollectie digitaliseren en heb je nog meer gebruiksgemak bij het oproepen en afspelen van muziek, en dit in elke kamer. Een NAS (Network Attached Storage) is niks anders dan een harde schijf met beperkte software die je op je thuisnetwerk kan aansluiten via een ethernetkabel.

Je hebt overal dezelfde bediening – via afstandsbediening, bedieningspaneel, iPod-applicatie, …

2Welke apparatuur is er al in huis?

Welke muziekbronnen heb je al in huis? Denk aan een hifiketen, een cd-speler, FM-tuner, MP3-speler of iPod, muziekserver, digitale muziekbestanden op een computer, een NAS-schijf. Welke bronnen plan je nog in huis te nemen, of welke gaan zeker de deur uit?

3Hoeveel zones of kamers wil je van muziek voorzien?

Ga even na waar je overal muziek wenst af te spelen in huis. Dit zal gaan bepalen hoeveel je multiroom opstelling gaat kosten.

4Wat wil je in deze zones gaan afspelen?

Dit zijn je bronnen: FM-radio, internetradio, online muziekdiensten, een cd, muziekbestanden vanop een computer of NAS-harde schijf. Let er op of de bestaande spelers een analoge stereo-uitgang hebben. Zo kan je ze koppelen aan een centrale eenheid.

5Heb je al luidsprekers?

Dit kunnen discrete inbouwluidsprekers zijn maar ook meer traditionele boekenplankluidsprekers of vloerstaanders. Inbouwluidsprekers zijn, op enkele uitzonderingen na, vooral geschikt in plaatsen waar de muziek als achtergrondmuziek zal dienen. Denk maar aan badkamer, toilet, keuken. In de keuken en zeker de badkamer kan je best opteren voor een waterbestendige luidspreker.

6Op welke manieren wil je toegang hebben tot de muziek in elke ruimte?

Bij sommige systemen kan je een bedieningspaneel (bedraad of draadloos) in elke kamer laten plaatsen. Maar er zijn evengoed systemen waarbij je met één afstandsbediening de muziek in alle kamers regelt.

Hoe dan ook, per kamer zal je ongetwijfeld de bron willen kiezen (bij multisource), het volume regelen en het volgende nummer kiezen (afhankelijk van het gebruikte systeem).

7Is het mogelijk luidsprekerkabels te trekken naar deze zones? Of de bekabeling voor de bediening?

Zoniet, dan dien je lokaal te versterken en dus draadloos te gaan werken. Een alternatief zijn de powerline-oplossingen die gebruik maken van het bestaande stroomnet in de woning om de signalen, zowel audio als bediening, te versturen. Hierdoor hoef je niet langer je muren open te slijpen.

8Al plannen gemaakt?

Door je multiroom wensen duidelijk op papier te omschrijven, weet je bij een bekabeld systeem beter waar welke kabels moeten komen. Dat kan je zelf doen of laten doen door je AV-installateur. Vooral bij nieuwbouw of grondige verbouwingen, waarbij heel wat zaken op relatief korte tijd de revue passeren is een plan met checklist een handig hulpmiddel.

Maak van elke kamer waar multiroom muziek gewenst is een ruwe schets. Hierop teken je waar de luidsprekers moeten komen, en eventuele de plaats van de muurpaneeltjes. Je kan ook een idee krijgen van de lengte van de bekabeling, en waar je die gaat wegstoppen. Overloop eerst de kleinere kamers en eindig bij de woonkamer waar doorgaans heel wat AV-apparatuur aanwezig is.

Met deze schetsen neem je dan contact op met je installateur, of kan je offertes aanvragen.

9Welke manieren zijn er om multiroom audio te voorzien in mijn woning?

Er zijn drie opties:

  • voeg extra speakers toe aan je bestaande audiosysteem
  • plaats een afzonderlijke multiroom versterker (= de bekabelde oplossing)
  • ga voor digitaal (al dan niet draadloos)

10Wat kost multiroom audio?

De kostprijs van een muziekverdeelsysteem hangt af van hoofdzakelijk de volgende drie factoren.

  • (1) In hoeveel kamers wil je naar muziek luisteren;
  • (2) hoeveel bronnen wil je aansluiten; en hoeveel moeten er onafhankelijk van elkaar kunnen spelen?;
  • en (3) de kosten van het installatiewerk (slijpen, bekabeling, …)

Ook gordijnrails kunnen elektrisch

Niet meer uit de zetel moeten komen om het gordijn te sluiten. Geen last meer met hoge en grote gordijnen in zware stoffen. Gordijnen op elektrische rails zijn de oplossing voor tal van situaties, en bovendien vlot combineerbaar met domotica.

De elektrische gordijnrails hadden in het verleden te kampen met een luxe-imago, omdat men ze enkel zag bij grote, luxe hotelketens. Dat is nu al even verleden tijd. In de zorgsector worden ze volop ingezet, met minder werkdruk voor de verplegers en meer autonomie voor de zorgbehoevende als resultaat.

En ook op de particuliere markt stijgt de interesse. In het buitenland is er een grote vraag naar op afstand bedienbare gordijnrails bij thuisbioscopen. En als inbraakpreventie, waarbij de gordijnen op gepaste tijden sluiten, beginnen ze de aandacht te trekken. We overlopen even de mogelijkheden voor de particuliere woning.

Aanwezigheidssimulatie met gordijnen

Aanwezigheidssimulatie is bij domotica een handig instrument waarmee een inbreker moeilijker kan zien of er iemand thuis is. Op geregelde tijdstippen het licht aan- en uitschakelen is een onderdeel van de oplossing, net zoals rolluiken ’s nachts sluiten en ’s morgens weer openen.

Maar deze maatregelen zijn niet afdoende voor de iets slimmere inbreker die meer voorbereidingen treft. Een belangrijk signaal van aan- of afwezigheid geven de gordijnen. Als die constant open of gesloten zijn, ondanks het inschakelen van veiligheidsverlichting, weet de inbreker vaak al genoeg.

Elektrisch bedienbare gordijnen zijn dan een geschikte oplossing. De Nederlandse firma Goelst is specialist in deze materie. Goelst heeft een uitgebreide collectie aan gordijnrails én de gordijnstoffen die passen bij elk interieur. Het systeem van Goelst heet G-Rail en heeft een unieke eigenschap in vergelijking met andere systemen. Sluit je per ongeluk eens de gordijnen met de hand dan raakt de gordijnrail niet beschadigd.

De gordijnsystemen van Goelst kunnen makkelijk gekoppeld worden aan een domoticasysteem. Dat maakt tal van interessante toepassingen mogelijk. Door middel van een schemerschakelaar of astronomische klok kan je de gordijnen dan op de geschikte momenten laten openen en sluiten. Bij fel zonlicht kan je ze laten sluiten en zo opwarming in de woonruimtes tegengaan. Bovendien blijven delicate planten of meubels beter beschermd tegen de felle, verblekende zonnestralen.

Home cinema liefhebber

Wie graag een filmpje meepikt en thuis een rasechte thuisbioscoop heeft uitgebouwd, kan zijn gordijnen elektrisch laten bedienen. Kies je bijvoorbeeld de sfeer home cinema, dan doven de lichten naar een lager niveau, schakelt de flatscreen en home cinema installatie in, en schuiven de gordijnen elektrisch voor de ramen. Handig als je geen rolluiken hebt of overdag wil kijken.

De oplossing van Goelst voor al deze problemen bij de particulier heet de G-Rail 6200, een gordijnrail met afstandsbediening. Met een druk op de knop verschuiven de gordijnen. En het kan nog leuker: wie al over een geavanceerde afstandsbediening voor zijn home cinema beschikt, kan hier de functies van de G-Rail naar overbrengen. Zo bedien je met één remote de thuisbioscoop én de gordijnen. De gordijnrail werkt op 24 volt en wordt stekkerklaar geleverd door Goelst.

Moeilijk bereikbare plekken?

Veel van de hedendaagse woningen in Vlaanderen worden met grote glazen wanden en hoge vides getekend. Ongetwijfeld laat dat extra licht de woning binnen, maar het is wel minder praktisch om er gordijnen te hangen en open en dicht te schuiven. Ook hier biedt de G-Rail 6200 soelaas.

Zelfs serres, dakkoepels en andere moeilijk toegankelijke plekken kunnen nu van zonnewering worden voorzien. De geschikte rail daarvoor is de G-Rail 6500 van Goelst.

Moeilijk te been?

Elektrische gordijnen zijn een handige hulp bij wat oudere mensen of personen die bedlegerig zijn, en moeite hebben om gordijnen goed te bedienen. Het is hetzelfde fluisterstille systeem dat Goelst aanbiedt aan ziekenhuizen en zorginstellingen, waar het marktleider is.

Multiroom weer een stapje verder bij ArtSound

ArtSound lanceert twee gloednieuwe multiroomsystemen. Het afspelen van je favoriete muziek in alle kamers van het huis was nog nooit zo gemakkelijk.

Met de ART5.4 kan je tot 5 verschillende geluidsbronnen naar 4 geluidszones sturen. Elke zone is uitgerust met een krachtige 2×20 watt RMS Klasse D versterker. Naast de twee ingebouwde FM-tuners kan er ook één digitale audio-speler aangesloten worden. Dit kan gaan van een speler met usb tot internetradio, een externe harde schijf of een SD memory card. Ook twee externe audiobronnen met IR controle, zoals een iPod docking, sluit je er gemakkelijk op aan.

Dankzij de draadloze bidirectionele communicatie is er allerhande informatie over bijvoorbeeld een mp3-bestand leesbaar. De unit wordt standaard met 1 afstandsbediening geleverd.

artsound2

De ART8.8 beschikt over net dezelfde mogelijkheden als de ART5.4, maar is nog net wat straffer uitgerust dan het vorige model. Zo kun je maar liefst 8 verschillende geluidsbronnen naar 8 geluidszones sturen, schakel je er drie in plaats van één digitale audio-streams op aan (bv. internetradio, mp3-speler en SD-kaart) en ook nog eens drie externe audiobronnen. Dankzij de optionele ARTS.4 uitbreidingsmodule kan dit systeem met nog vier extra zones uitgebreid worden.

Optioneel zijn er nog verschillende bedieningsmogelijkheden verkrijgbaar voor in de zones: vaste muurbediening via aanraakscherm of drukknoppen en extra afstandbedieningen.

Dankzij de RS232-poorten en ethernetverbinding is een aansluiting op een domoticasysteem (bv. KNX) uiterst makkelijk.

Eenvoudige zekeringkast met Topjob S veerklem van Wago

Nieuwe toepassingen, zoals domotica, rolluiksturingen of tuinverlichting zorgen ervoor dat de zekeringkast in een residentiële woning steeds complexer wordt en moeilijker te bekabelen.

Met de Topjob S veerklem met directe insteektechniek van Wago kan je de zekeringkast vereenvoudigen. De 4-polige veerklem (1 ingang van automaat, 3 uitgangen naar installatie) zorgt ervoor dat de kast gestructureerd blijft, volledig afgewerkt en uitgetest kan worden en uitbreidingen of aanpassingen vlot verlopen. Ook het opzoeken van fouten gaat een stuk eenvoudiger.

Via de groothandel kunnen installateurs een basispakket aankopen, met voldoende 4-polige Topjob S-klemmen, bruggen, eindstukken en markering om een zekeringkast te bekabelen (type 36-modules). Op ECL 2009 zal Wago ook de geïsoleerde snelklemserie 222 demonstreren. Dit zijn verbindingsklemmen voor alle soorten geleiders van 0,08 – 4 mm². In de praktijk zijn er immers regelmatig toepassingen waar twee soepele geleiders met elkaar dienen verbonden te worden of een mix van soepele en eenaderige geleider nodig is.

Tot slot stelt Wago een plug&play-oplossing voor gebouwenautomatisering voor die de energiekosten 100% beheert. Bovendien bespaart men 50% op de installatietijd via de Winsta-connectoren, en tot 70% op de exploitatiekost van een verlichtingsinstallatie door zo precies mogelijk de verlichting aan te sturen.

De elektrische fiets: wat brengt de toekomst?

De ontwikkelingen op het vlak van de elektrische fiets staan niet stil. Voor de nieuwste trends moet je op de beurs Euro Bike zijn, die begin september in het Duitse Friedrichshafen plaatsvindt.

Het Japanse Shimano, bekend voor zijn versnellingen, komt met een volledig nieuw systeem voor de elektrische fiets, Steps. Het moet het elektrisch fietsen even soepel maken als op een traditionele tweewieler. De 250W-motor zorgt niet alleen voor de aandrijving maar doet tegelijk dienst als dynamo en rem voor de motor. Concreet: tijdens afdalingen en rembewegingen gaat de vrijgekomen energie naar de batterij. Ook het opladen van de accu zou sneller gaan: in een uurtje is de klus geklaard. De batterij bevat bovendien het achterlicht, en maakt ook het licht vooraan deel uit van het Steps-systeem. De bedieningsknoppen krijgen een plekje in de remhendels.

De mensen achter het TranzX PST-systeem demonstreren een antidiefstalsysteem voor de elektrische fiets. Die werkt op basis van een keycard, die het elektrische circuit van de fiets uitschakelt wanneer de kaart niet in de nabijheid van de fiets is.

Elektrische fiets in de kijker (1): Krigori Cruiser

De Cruiser elektrische fietsen van Krigori onderscheiden zich door maar liefst zes ondersteuningsstanden en een autonomie van gemiddeld 100 km. Daarvoor doen ze een beroep op de innovatieve LiFePO4-batterij (36V – 10Ah).
Krigori2

Dit nieuwe batterijtype is gebaseerd op lithium ion-technologie maar biedt meer voordelen ten opzichte van de typische lithium-ion batterijen. Een daarvan is de kracht waarbij ze volledig vermogen blijven geven zolang ze niet ontladen zijn. Een andere is dat de batterij tot 1500 maal kan opgeladen worden; bij andere batterijen treedt vermogensverlies al op na 450 à 500 oplaadbeurten.

De naafmotor bevindt zich in de voorwiel en werkt geruisloos. Krigori heeft zijn Cruiser fietsen ook uitgerust met sensors in de remgrepen zodat bij de minste aanraking van de remhendel de ondersteuning onmiddellijk stopt. Via de automatische 6 km/h startknop trekt de fiets zichzelf verder zonder dat je aan de pedalen hoeft te komen. Ideaal om de fiets bergop te begeleiden of wanneer je vertrekt in een zware versnelling.

Krigori3

De Cruiser met LiFePO4-batterij is er in twee uitvoeringen: één met 7 derailleur versnellingen (1795 euro) en een versie met interne Nexus 8 versnellingen (1995 euro). De herenfietsen zijn verkrijgbaar in zilver-zwart; de damesfietsen in zilver-zwart of zilver-rood.

Er is ook een Cruiser-fiets (enkel voor dames) die werkt met 2 lithium-ion batterijen en een actieradius heeft van 130 km.

Elektrische fiets in de kijker (4): BinBike

De BinBike is een echte Belgische fiets: de ontwikkeling, assemblage en eindcontrole gebeuren in België.

Van de BinBike zijn er verschillende uitvoeringen. Het standaard Traffic model (1850 euro) is voorzien van een lithium-ion batterij 36V en 9Ah, goed voor een actieradius van om en bij de 60 km. De batterij zit weggewerkt in een handig afneembaar tasje, zodat opladen binnenshuis wel erg makkelijk wordt.

Wie grotere afstanden doet, kan nog kiezen uit drie Traffic-modellen met zwaardere batterijen: 36V-12Ah, goed voor 80 km (1915 euro); 36V-15Ah, met een bereik van 100 km (2000 euro); en 36V-20Ah, met een actieradius van 140 km (2165 euro).

De Traffic heeft een economische 3-standen regelaar (Low-Medium-High) waarbij je zelf de kracht bepaalt die je krijgt van de batterij.

Custom is een elektrische fiets voor jong en oud, betaalbaar en in een beperkt oplage verkrijgbaar. Net zoals bij de Traffic vind je hier dezelfde vier batterijen terug. Prijzen variëren van 1600 tot 1915 euro.

Tot slot is er het Europa-model dat gebruik maakt van een NiMH-batterij van 24V, die zit weggewerkt in de bagagedrager.

De verdeler van BinBike, Crystalyte-Europe, biedt ook complete motorkits aan, waarbij je zelf alle fietsen kan ombouwen tot een elektrische fiets. Niet alleen een stadsfiets maar ook vouwfietsen, tandems, mountainbikes tot zelfs bakfietsen. Je gebruikt je eigen fiets waardoor de meerkost best meevalt.

Je hebt de keuze tussen een aandrijving in het voorwiel of achterwiel, waarbij de elektromotor verkrijgbaar is voor diverse wielmaten (16 tot 28-inch). De motorkit is te verkrijgen bij verscheidene fietshandelaars bij Crystalyte-Europe te Bornem. Daar kan je terecht voor een testrit.

Zes dingen die je moet weten over de elektrische fiets

Is een elektrische fiets wel iets voor mij, en welke voordelen biedt het mij? Zes dingen die heel wat duidelijker maken waarvoor de elektrische fiets staat.

1. Wat is een elektrische fiets?

Een elektrische fiets geeft extra ondersteuning bij het trappen op momenten dat je dat nodig vindt: bij het beklimmen van heuvels, felle tegenwind, extra gewicht of op het einde van een lange rit.

2. Wanneer is een fiets nu eigenlijk een elektrische fiets?

De elektrische fiets ziet er uit als een fiets. Je moet dus al goed kijken wil je het verschil zien. Het verschil is dat een elektrische motor bijspringt bij het trappen. De elektrische motor kan zich in het voorwiel, het achterwiel of zelfs rond de pedalen bevinden. Een tweede opvallend element is de batterij die doorgaans een plekje krijgt achteraan op de fiets onder de bagagedrager, of weggewerkt in het frame.

De elektrische fiets moet echter aan een aantal voorwaarden voldoen om nog als ‘fiets’ te worden aanzien. Zo moet het vermogen van de elektrische motor maximaal 250 Watt zijn en van zodra de fiets 25 kilometer per uur overschrijdt, moet de assistentie van de elektromotor stoppen. Dat geldt ook als je ophoudt met trappen. Er mag enkel assistentie gegeven worden bij het gebruikmaken van de pedalen.

Wie niet aan deze criteria voldoet, komt in de categorie van de bromfietsen klasse B terecht, waar een valhelm en verzekering verplicht zijn.

3. Wie kan een elektrische fiets gebruiken?

Niet alleen senioren of mensen die minder beweeglijk zijn, zijn gretige afnemers van elektrische fietsen, ook steeds meer andere personen gebruiken de elektrische fiets. Bijvoorbeeld voor het woon-werkverkeer. De elektrische fiets maakt het net iets makkelijker om grotere afstanden af te leggen zonder volledig bezweet te arriveren op kantoor. Op fiscaal vlak zijn ze erg interessant: een elektrische fiets is voor de werkgever 120% aftrekbaar en is onbelast voor de werknemer.

Ook jonge gezinnen appreciëren het extra duwtje in de rug: met de spruit op een extra zadel of een extra fietsje dat wordt gekoppeld. Het maakt langere trips net iets aangenamer.

Vandaag zien de fietsen er hipper uit, zijn ze verkrijgbaar in verschillende kleurtjes, en wegen ze ook iets minder dan de eerste generatie. Allemaal zaken die een aankoop erg aantrekkelijk maken.

4. Hoe werkt een elektrische fiets?

Een elektrische fiets maakt doorgaans gebruik van vijf extra componenten: een elektromotor, een sensor, een batterij, een controller en een display.

  • De elektromotor: bij het trappen krijg je ondersteuning van de elektromotor die extra kracht overbrengt op één van de wielen.
  • De sensor: die voelt wanneer en in welke mate het nodig is om elektrisch ondersteuning te bieden; meet de druk op de pedalen.
  • De batterij: die het vermogen aan de motor doorgeeft.
  • De controller: het brein van de fiets. Krijgt een signaal van de sensor en geeft dat door aan de elektromotor.
  • Het display: voor de bediening van alle functies

5. Wat kost een elektrische fiets?

Elektrische fietsen zijn ontegensprekelijk duurder dan een gewone fiets. De instapmodellen zijn er al vanaf 1200 euro, maar er zijn evengoed modellen van 2000 tot 3000 euro. De prijs is afhankelijk van de afwerking, de gebruikte onderdelen en de batterij(en).

6. Hoe de batterij opladen?

De batterij sluit je door middel van de bijgeleverde lader aan op een 220V stopcontact. Je kan de batterij laden terwijl die zich nog op de fiets bevindt, maar je kan evengoed de batterij verwijderen en hem ergens anders opladen.

Een filter voor mijn camera!

1. UV-filters

Dergelijke filters halen het UV-component uit het licht. In onze contreien is de UV-straling aan de beperkte kant. Daarom is het grootste voordeel van deze filter vooral dat het je lens beschermt tegen krassen. Maar hiervoor zou je evengoed de zonnekap kunnen gebruiken…

2. Polarisatiefilters

Een van de meest populaire filters voor je lens. Het versterkt de kleuren, vermindert reflecties van water of glas (geen metaal!) en vermindert nevel. Wordt vaak aangekocht voor reisfotografie in zonnige oorden waar de hemel meer blauw wordt. Past goed bij lenzen met een groothoek tot normaal bereik (bv. 17-55mm): verder van de zon wordt de lucht donkerder gekleurd wat de focus meestal naar het onderwerp brengt.Er zijn twee types: circulair en lineair. Een circulaire polarisatiefilter bevat een extra laagje dat het lineair gepolarizeerd licht omzet naar een circulaire polarisatie. Voor spiegelreflexcamera’s is een dergelijke circulaire polarisatiefilter noodzakelijk.De polarisatiefilter bestaat uit twee delen: een deel om op de lens te bevestigen en een draairing waarmee je het effect kan doseren. Een blauwe hemel kan je dan donkerder maken naargelang de hoek van de lens tegenover de hemel. Het meest effectief is de filter wanneer het op 90 graden van de zon wordt gehouden. De zon staat dus links of rechts van jou.

Een nadeel van de polarisatiefilter is dat je langer moet belichten (iets langere sluitertijd). Binnenshuis haal je de filter het beste eraf.

3. ND-filters (Neutral density)

Hiermee kan je de helderheid beperken en win je een stop of twee in zeer zonnige omstandigheden wanneer het onmogelijk is verder te diafragmeren. Wordt vooral gebruikt bij landschapfotografie. Laat je toe in fel daglicht foto’s te maken van een waterval met tragere sluiertijden.Als er geen direct zonlicht is dan werkt de polarisatiefilter als een ND-filter.Een bijzonder versie is de Graduated Neutral Density Filter of gradueel dichtheidsfilter. Deze filter is bovenaan heel donker en wordt gradueel lichter tot aan de onderzijde, waar de filter volledig doorzichtig is. Het donkere deel blokkeert als het ware het licht dat op dat deel van de sensor valt, waardoor foto’s met een sterk contrast tussen donker en licht makkelijker te nemen zijn.

4. Kleurfilters

Kleurfilters gebruikt men doorgaans bij zwart/wit fotografie. Een gele filter doet de wolken beter uitkomen; met een oranje/rode filter zorg je voor meer dramatiek. Bij kleurfotografie kan je een bepaalde kleurtemperatuur verbeteren. Door Photoshop e.d. zijn kleurfilters minder populair geworden.

5. Skylight-filters

Vervanger van een UV-filter als de lens met camera wat te koud van toon is. Warmt de beelden op door de blauwzeem te verminderen. Ziet er rooskleurig uit.

6. Enkele weetjes

  • De prijzen van de filters zijn in verhouding tot de diameter van de lens. Hoe groter de diameter hoe hoger de prijzen.
  • Op een lens waarvan de objectieflens draait bij het scherpstellen kan je geen filters monteren. Enkel op lenzen met een inwendige focussing kan je een filter gebruiken zonder hem telkens te hoeven losschroeven.

Foto’s nemen gaat tegenwoordig als vanzelf!

Automatische modus

De automatische modus op compactcamera’s zorgt ervoor dat je enkel nog hoeft scherp te stellen en af te drukken voor een geslaagde foto. De automatische knop krijgt doorgaans het gezelschap van de P-stand, die het diafragma en de sluitertijd bepaalt, maar de rest aan jou overlaat.

P-stand in veel gevallen beter

Beter is deze instelling te kiezen: zo zal niet meteen de ingebouwde flitser openspringen en kan je witbalans, de focuspunten en ISO-waarden nog selecteren. Achter twee andere knoppen schuilen de sluitertijd- en het diafragma-programma waarbij je de sluitertijd of de f-stop kan selecteren.

De laatste tijd krijgen deze vier knoppen het gezelschap van andere beeldverbeterende functies. De meest opvallende is gezichtsherkenning (Face Detection) waarbij de camera scherpstelt op gezichten binnen het kader. Maar ook functies als de glimlachstand (er wordt een foto gemaakt als de geselecteerde persoon lacht), ingebouwde rode-ogencorrectie en knipperwaarschuwing (waarschuwt wanneer iemand de ogen had gesloten) geven het maken van geslaagde portretten een duwtje in de rug.

Bewegingsdetectie en andere functies

Andere interessante functies zijn scènedetectie (zie hieronder) waarbij de camera automatisch de optimale scènemodus kiest; bewegingsdetectie, een functie die beweging van de camera en het onderwerp compenseert; en contrastprogramma’s die de belichting en het contrast bij situaties met hoog contrast en belichte achtergrond optimaliseren. Deze laatste is handig om onderbelichte opnames of opnames met veel tegenlicht te redden.

Scènes, door de camerafabrikant vooraf gedefinieerde instellingen voor standaardsituaties, zijn een grote hulp voor de beginner. Alle instellingen van de camera zijn vastgelegd bij een bepaalde scène. Wil je een zonsondergang vastleggen, dan hoef je niet als een professional alle instellingen te maken. Wil je een foto van het strand of een sneeuwlandschap hoef je niet te weten dat je best belichtingscompensatie toepast. De camera doet dat voor jou. Het aantal scènes waarover de camera beschikt kan voor jou bijvoorbeeld een belangrijk selectiecriterium zijn.

Manuele instellingen?

Wens je creatief te zijn? Kies dan voor manuele instellingen.

De iets gevorderde fotograaf wil de sluitertijd en het diafragma manueel kunnen instellen. De iets duurdere modellen en spiegelreflexcamera’s bieden volledige manuele controle, en laten bijvoorbeeld toe tegelijk sluitertijd en diafragma in te stellen. Goedkopere modellen kunnen enkel één van beiden tegelijk. Door de M-stand op het fototoestel te selecteren, krijg je toegang tot de manuele instellingen van de fotocamera.

Hou daarom de toekomst een beetje in het oog. Wil je serieus verder gaan met fotografie, dan zijn manuele instellingen op de camera en verwisselbare lenzen een must. Je zal dan aangewezen zijn op een digitale spiegelreflexcamera.

Hoe kies ik de juiste lens?

Wat voor jou het meest geschikte objectief is hangt af van je persoonlijke voorkeur. Wat voor foto’s maak je het liefst? Op grond hiervan kies je voor één of meerdere objectieven. Let zeker op volgende zaken.

1. Brandpuntsafstand

Wat voor lens je nodig hebt, wordt bepaald door het aantal mm vergeleken met de standaardlens. Een digitale reflexcamera verandert de effectieve brandpuntsafstand, met een vergrotingsfactor die varieert van toestel tot toestel. De reden hiervoor is dat de beeldsensor kleiner is dan dat van het 35-mm filmformaat – ook wel full frame genoemd. Enkel de allerduurste en professionele reflextoestellen maken gebruik van een full frame sensor.

Een voorbeeld verduidelijkt veel: een foto genomen met een 50mm brandpunt op een digitale camera met cropfactor 1,6 zal dezelfde vergroting opleveren als een 80mm bij traditionele 35mm film (50 x 1,6 =80). Je zal dus wat meer ‘tele’ hebben en minder groothoek.

Doorgaans worden objectieven in de volgende 4 categorieën ingedeeld. De onderstaande brandpuntsafstanden (mm) zijn gebaseerd op cropcamera’s. Bepaalde zoomlenzen vallen uiteraard in verschillende categorieën.

  • Standaardlens (30-200 mm)
    Met een standaardobjectief kan je makkelijk uit de voeten bij een hele reeks van fotomomenten zoals portretten, interieur en landschappen.
  • Groothoeklens (minder dan 28 mm)
    Groothoekobjectieven hebben een grote beeldhoek, hierdoor zie je meer van de omgeving dan je met je ogen waar kan nemen. Ze zijn dan ook erg geschikt voor het fotograferen van landschappen en interieur. Speciale objectieven zijn de ultra-groothoeklens (10-20 mm), de fisheye-lens (minder dan 15mm) en de tilt-shift lens, een gespecialiseerde lens voor het fotograferen van gebouwen, zowel binnen als buiten. De lijnen blijven parallel lopen en tonen geen vertekening.
  • Telelens (groter dan 200 mm)
    Is de waarde veel groter dan 50mm, dan is het een telelens. Dit objectief bezit een kleine beeldhoek, waardoor het onderwerp vergroot in beeld komt en dus dichterbij lijkt. Ideaal om dieren en sport te fotograferen, als men verder van het onderwerp staat.
  • Macrolens
    Met dit objectief kan je mooie en grote detailopnamen maken van onderwerpen zoals insecten, planten, en andere kleine objecten. Vaak spreekt men van een vergrotingsfactor 1:1, 1:3 of 1:10. Bij een lens met een factor 1:1 (het minimum om van een echte macrolens te spreken) zal het geprojecteerde beeld van het onderwerp op de beeldsensor even groot zijn als het onderwerp. Een beeld van een 20mm insect zal 20mm op de beeldsensor innemen. Een macrolens met factor 1:3 zal een onderwerp van 1mm vergroten tot 3mm.

2. Snelheid van de lens

Bij aanschaf van je lens is het belangrijk te weten welke lichtsterkte er op de lens staat. Dit wordt aangegeven met de f-waarde. Hoe kleiner deze f-waarde, hoe groter de diafragmaopening. Dit getal wordt altijd vermeld bij de specificaties van het objectief. Een lens met f/1.4 bijvoorbeeld is bijzonder lichtsterk.

3. Prime of zoom

Objectieven komen voor in twee varianten: met een vaste brandpuntsafstand (prime lens genoemd) of als zoomlens. De brandpuntsafstand wordt uitgedrukt in millimeter (mm).

Met een zoomlens kan je in- en uitzoomen tussen de minimum en de maximum waarde (in mm) die de lens ondersteunt. Een ander voordeel van zoomlenzen is dat je niet zo vaak van lens moet wisselen en minder kans hebt op stof op de sensor. Een nadeel is dat zoomlenzen vanwege hun constructie minder licht doorlaten dan prime-lenzen. Bovendien bevat een zoomlens meestal twee f-waarden: bij het imzoomen zal je wat aan licht verliezen. Duurdere zoomlenzen hebben een f-waarde die constant blijft over het hele zoombereik.

Voor een prime lens is het daarom iets goedkoper om een lichtsterk exemplaar op de kop tikken.

4. Extra’s

Er zijn ook objectieven met een beeldstabilisator, dit kan je herkennen aan de term IS of VR. Deze functie voorkomt dat je foto’s mislukken door bewegingen van de camera.

Je kan ook gebruik maken van speciale filters om de kwaliteit van je foto’s te verbeteren. Zo zijn er polarisatie-filters die hinderlijke reflecties weg kunnen nemen en zorgen voor een natuurlijke kleurweergave. Je hebt de keuze tussen een reeks speciale filters zoals soft-focus-filters en kleurcorrectie-filters.

Je kan ook opteren voor het gebruik van een zonnekap, zo kan je ongewenste lichtinval reduceren of voorkomen. Bij de specificaties van het objectief kan je lezen welke zonnekap geschikt is.

Meer megapixels niet altijd beter

Hoe meer megapixels hoe groter je foto’s kan laten afdrukken. Maar laat ons eerlijk zijn: hoe vaak druk je posters af? Het merendeel van de foto’s blijven ontwikkeld worden in 10×15 cm, en zelfs als we online of bij de fotograaf fotoalbums laten maken, is het formaat van de afgedrukte foto’s nauwelijks groter dan een A4-pagina.

Trend naar meer zowel bij compact als spiegelreflex

Voor de afdruk van een ‘gewone foto’ van 10 x 15 cm volstaan compactcamera’s van 4 à 5 megapixels (de mega staat voor een miljoen). De meeste compactcamera’s komen nu echter met een 10 à 12 megapixelsensor of hoger en krijgen ook sterkere processoren mee, dus op dit vlak zou je amper problemen mogen ondervinden.

De beeldsensor in een compact camera is een stuk kleiner dan die van een digitale spiegelreflexcamera. Bij minder licht zal er dan meer ruis te zien zijn in de foto’s. De grotere fotodiodes van een spiegelreflexcamera hebben een betere signaal-ruisverhouding, en er zal pas ruis optreden bij hogere ISO-waarden, meestal vanaf ISO 800.

De megapixelrace die nu al een aantal jaar aan de gang is, kunnen we echter kort samenvatten: meer megapixels zeggen niet altijd evenveel over de kwaliteit van je foto’s. Zaken als compositie als verlichting zijn minstens even belangrijk en zullen veel bijdragen aan de kwaliteit van je foto. Staar je dus niet blind op het aantal megapixels die je camera biedt, maar hou ook rekening met de andere eigenschappen als zoomfunctie en ISO-gevoeligheid.

Mexapixels: meer is niet altijd beter

Hoe meer megapixels hoe groter je foto’s kan laten afdrukken. Maar laat ons eerlijk zijn: hoe vaak druk je posters af? Het merendeel van de foto’s blijven ontwikkeld worden in 10×15 cm, en zelfs als we online of bij de fotograaf fotoalbums laten maken, is het formaat van de afgedrukte foto’s nauwelijks groter dan een A4-pagina.

Trend naar meer zowel bij compact als spiegelreflex

Voor de afdruk van een ‘gewone foto’ van 10 x 15 cm volstaan compactcamera’s van 4 à 5 megapixels (de mega staat voor een miljoen). De meeste compactcamera’s komen nu echter met een 10 à 12 megapixelsensor of hoger en krijgen ook sterkere processoren mee, dus op dit vlak zou je amper problemen mogen ondervinden.

De beeldsensor in een compact camera is een stuk kleiner dan die van een digitale spiegelreflexcamera. Bij minder licht zal er dan meer ruis te zien zijn in de foto’s. De grotere fotodiodes van een spiegelreflexcamera hebben een betere signaal-ruisverhouding, en er zal pas ruis optreden bij hogere ISO-waarden, meestal vanaf ISO 800.

De megapixelrace die nu al een aantal jaar aan de gang is, kunnen we echter kort samenvatten: meer megapixels zeggen niet altijd evenveel over de kwaliteit van je foto’s. Zaken als compositie als verlichting zijn minstens even belangrijk en zullen veel bijdragen aan de kwaliteit van je foto. Staar je dus niet blind op het aantal megapixels die je camera biedt, maar hou ook rekening met de andere eigenschappen als zoomfunctie en ISO-gevoeligheid.

Over optische zoom en brandpuntsafstand

Wie graag ver verwijderde voorwerpen of personen fotografeert, kiest best voor een camera met optische zoom. En daarover beschikt vandaag elke compactcamera.

Zoomverhouding

De optische zoomlens zorgt er voor dat je dichter bij je onderwerp kan gaan, zonder je te moeten verplaatsen. De zoomverhouding, uitgedrukt in bijvoorbeeld 3x optische zoom, is het verschil tussen de brandpuntsafstand van de instelling van de breedste hoek (=kortste brandpuntsafstand) en het maximum dat je kan inzoomen (= de langste brandpuntsafstand).

Brandpuntsafstand of groothoek

De zoomverhouding is niet het allerbelangrijkste om op te letten. Kijk ook goed naar de kortste brandpuntsafstand of de groothoek, zoals vermeld op websites of in de brochures van de fabrikanten. Met een 28mm zal je meer in beeld kunnen brengen dan met een 35mm. De lange brandpuntsafstand is een indicatie van hoe ver je kan inzoomen, bijvoorbeeld 200mm voor het fotograferen van vogels.

Bij verwisselbare objectieven drukt men de optische zoom niet uit in 3x optische zoom, maar in brandpuntsafstand. Een 180mm brandpuntsafstand is dan 10x zoom in vergelijking met een 18mm brandpuntsafstand. Bij een zoomlens (bv. 18-200mm) is de hoeveelheid licht die doorgelaten wordt bij een bepaalde brandpuntsafstand verschillend. Op 18mm kan dat bv. f/3.5 zijn; bij 180mm bijvoorbeeld slechts f/5.6. Bij een grotere zoom-afstand zijn in dit geval dus langere sluitertijden nodig om een foto goed te belichten.

Filmreview: The Shawshank Redemption (Blu-ray)

De jonge bankier Andy Dufresne (Tim Robbins) wordt beschuldigd van moord. Hij krijgt levenslang en wordt naar de strengbewaakte gevangenis Shawshank gestuurd. Daar sluit hij vriendschap met de oude gevangene Red, gespeeld door Morgan Freeman.

Film

Langzaam aan werkt hij zich, met het nodige vallen en opstaan, op in de gevangenis en mag hij zelfs voor de gevangenisdirecteur en de bewakers de ‘financiën” regelen. Ondertussen houdt hij zijn onschuld staande… Robbins en Freeman leveren de beste acteerprestaties uit hun carrière, misschien met Morgan in de film Seven als uitzondering. Ook de bijrol van filmveteraan James Whitmore, die de oude gevangene Brooks speelt, is uitstekend. In deze film staat het verhaal voorop, dat erg meeslepend en uitdagend is, en de kijker en personages constant vragen stelt.

Leuk om weten

De film is gebaseerd op het kortverhaal ‘Rita Hayworth and Shawshank Redemption’ van de schrijver Stephen King. Het is de eerste langspeelfilm van Frank Darabont die later nog The Green Mile en The Mist filmde. De film werd genomineerd voor 7 Oscars – en schande: won er geen enkele.

Genre? Drama
Jaar? 1994
Speelduur? 143 min

Beeld

De film heeft een 1.78:1 beeldformaat, met een resolutie van 1920x1080p. Mooie cinematografie van Roger Deakins, die ook al te bewonderen was in Martin Scorcese’s Kundun en No Country For Old Men van The Coen Brothers. De cinematografie, met aandacht voor details, draagt een goed beeld uit van de grootte van de Shawshank gevangenis. Een mooi voorbeeld van het vakwerk is de dakscène waarin Andy er in slaagt voor zijn medegevangenen een biertje te versieren.

shawshank-redemption

Geluid

Voorzien van een soundtrack in Dolby Digital 5.1 met passende filmmuziek van Thomas Newman. Verwacht je niet aan surround, het geluid is vooral in de voorste drie kanalen hoorbaar. De audiocommentaar van regisseur Frank Darabont mag er best zijn.

Extra’s

Audiocommentaar van regisseur Frank Darabont, in het Nederlands ondertiteld.

Ook interessant