QLED vs OLED: de verschillen op een rij

QLED vs OLED: de verschillen op een rij

Dit jaar kondigde Samsung zijn eerste QLED-televisies aan. QLED leek in eerste instantie een marketingnaam voor de quantum dot tv’s van het merk, maar dat veranderde eind april toen Samsung de QLED-naam openstelde voor andere bedrijven.

Het vormde toen de QLED Alliance met de Chinese tv-fabrikanten Hisense en TCL. De tegenhanger van QLED is zonder twijfel OLED. OLED-televisies komen vooral uit de stal van LG. Niet onlogisch want het dochterbedrijf LG Display is zowat de enige die op grote schaal OLED-panelen aflevert. Sedert vorig jaar hebben ook andere tv-merken zoals Sony, Philips en Panasonic de overstap naar OLED gemaakt.

Tijd dus om even de verschillen tussen QLED en OLED uit de doeken te doen.

Wat is QLED?

QLED-televisies zijn LED-televisies die gebruik van Quantum Dot technologie. Deze nieuwe technologie zorgt volgens Samsung ‘voor een grotere stabiliteit, meer efficiëntie en een optimale helderheid’ op het vlak van de beeldkwaliteit. In mensentaal: betere zwartwaarden, een bredere kleurweergave, hoger contrast en een grotere kijkhoek.

Hoe werkt QLED? De Quantum Dot technologie van Samsung maakt gebruik van nanokristallen of quantum dots. Die nanokristallen zitten in een dunne laag tussen de LED-achtergrondverlichting en het LCD-paneel. Door er nu een metaallegering aan toe te voegen worden kleuren nauwkeuriger weergegeven.

Die nieuwe paneelstructuur zou volgens de eerste berichten komaf maken met een vervelend probleem bij de huidige televisies met LCD-panelen, namelijk de kijkhoek. Door die metaallegering op de nanokristallen wordt licht van de achterliggende leds niet langer één kant uitgestraald maar naar meerdere richtingen. Ook reflecties van daglicht in het scherm zouden een stuk minder zijn doordat Samsung meerdere anti-reflectielagen kon toevoegen aan het paneel.

Samsung claimt dat de nieuwe QLED televisies in staat zijn een maximale helderheid van 1500 tot 2000 nits te halen. Ter herinnering: om het Ultra HD Premium certificaat in de wacht te slepen moeten televisies 1000 nits produceren. Die helderheid is een vereiste om het maximale uit films of series met HDR (High Dynamic Range) te halen.

Met de keuze voor de naam QLED wil Samsung zich duidelijker onderscheiden van de gewone LED-televisies.

Dit zijn de QLED-televisies van Samsung voor 2017

Wat is OLED?

OLED staat voor organic light-emitting diode. Hoewel de naam heel sterk doet vermoeden dat OLED een soort nieuwere versie van LED is, werkt het wel helemaal anders. OLED is een soort ‘organische’ vorm van LED. De emitterende laag van een OLED bestaat uit een speciaal type polymeer of kleine moleculen op basis van koolwaterstofverbindingen: organisch materiaal dus. Deze emitterende laag wordt tussen een positief geladen en een negatief geladen elektrode geplaatst en vervolgens afgesloten voor lucht en water. Wanneer er een elektrische stroom door de laag gestuurd wordt, licht die op.

Eén enkel OLED is de grootte van een pixel. Daardoor wordt de lichtoutput voor elke pixel apart geregeld wordt, wat heel lokale dimming mogelijk maakt en zwart ook echt zwart is. Elke OLED die zwart moet weergeven wordt namelijk volledig uitgeschakeld als het beeld daarom vraagt.

En hoewel QLED tv’s erg dun kunnen gemaakt worden, is dat nog extremer bij OLED. Zie bijvoorbeeld de begin 2017 gelanceerde OLED-tv van LG die zelfs flexibel is. Dat komt omdat de OLED-pixels zelf oplichten, waardoor geen backlight nodig is.

1/ Zwartwaarden

Het weergeven van zwart is voor een televisie één van de, zoniet dé belangrijkste factor voor het verkrijgen van een uitstekende beeldkwaliteit. Hoe dieper het zwart wordt weergegeven, hoe meer contrast er wordt verkregen en hoe rijker de kleurweergave is. Op het vlak van zwartwaarden blijft OLED de onbetwiste kampioen.

QLED tv’s zijn een stap vooruit bij de zwartweergave in vergelijking met gewone LED-televisies, maar ze blijven nog steeds een achtergrondverlichting of backlight gebruiken. En hoe geavanceerd de dimtechniek van de leds ook is, er blijft altijd nog wat licht ontsnappen en opduiken op plaatsen waar volledig zwart gewenst is. Neem er maar eens een scène met sterren of vuurwerk ‘s nachts bij, of nog eenvoudiger, een scène met witte ondertitels. Je zal dan de uitwassen of halo-effect van dat licht blijven zien.

OLED tv’s hebben deze problemen niet. Doordat er geen elektriciteit door de OLED-pixel stroomt, is er ook geen licht en blijft deze volledig zwart.

Winnaar: OLED

 

2/ Helderheid en kleurvolume

Wanneer het gaat over de hoeveelheid licht die de tv kan uitstralen, de helderheid, hebben QLED-televisies een stap voor. LED’s hadden al een goede lichtoutput maar door de toevoeging van quantum dots krijgen ze nog een boost.

Dat heeft bovendien een effect op het kleurvolume waarop Samsung nadrukkelijk wijst. 100% kleurvolume geeft alle kleuren weer, onafhankelijk van het helderheidsniveau. Het kleurvolume van QLED heeft vooral zijn nut bij High Dynamic Range beelden (HDR).

Kleurvolume meet twee elementen op het scherm met driedimensionale ruimte – het kleurengamma en het helderheidsniveau. Het kleurengamma meet het aantal kleuren dat kan worden weergeven, terwijl het helderheidsniveau de maximale helderheid van het scherm meet. Hoe hoger het kleurengamma en helderheidsniveau, hoe hoger het kleurvolume van de TV.

Omdat het totale contrast van OLED hoger is, door die uitmuntende zwarteweergave, zijn HDR-beelden op deze tv’s ook bijzonder goed. Er is in bepaalde HDR-scènes dan minder helderheid nodig om eenzelfde effect te bereiken als bij QLED.

Vergeet niet dat de overgrote meerderheid van het beeldmateriaal nog steeds in SDR of Standard Dynamic Range is.

In donkere ruimtes zijn de effecten dan voor beide technieken gelijkaardig. Maar in een kamer met veel omgevingslicht kan die extra helderheid van QLED aardig van pas komen. Het hangt er dus van af op welke momenten je tv kijkt.

Winnaar: QLED

Dit zijn de LG OLED-televisies voor 2017

3/ Kleurbereik

OLED was vroeger de onbetwiste winnaar in dit aspect van de beeldkwaliteit maar met de komst van de quantum dots is dat voordeel weg. QLED claimt wel betere kleuren als er meer helderheid in de beelden nodig is, maar dat hebben we nog niet kunnen testen.

Winnaar: niemand

4/ Kijkhoek

De kijkhoek van OLED is drastisch beter ten opzichte van QLED (of LED). Bij QLED zit je best centraal voor de tv. Schuif je iets op naar de hoeken dan krijg je toch kleine veranderingen te zien in kleur, zwartwaarden en helderheid.

Boosdoener is nog steeds het LCD-display dat QLED en LED gebruikt. Een IPS-variant is al iets beter maar kan nog altijd niet wedijveren met OLED.

Winnaar: OLED

5/ Responstijd

Wanneer je naar verschillende televisies kijkt, zal je opmerken dat snelle bewegende beelden (sport, actiescènes) anders worden getoond op elke tv. Dat heeft te maken met de responstijd, de tijd die elke pixel nodig heeft om van stand te veranderen.

De snelle responstijd van een OLED-paneel is ongezien. Die is maar liefst duizend keer sneller dan bij LED.

Elke OLED-pixel schakelt vliegensvlug aan of uit. Dat is bij QLED niet het geval. Niet alleen moeten de quantum dots in groepen worden opgelicht, er is ook altijd nog het LCD-paneel waardoor het licht moet. Dat vertraagt de verandering tussen aan en uit, en dus ook de responstijd.

Winnaar: OLED

6/ Inputlag

Inputlag is vooral van belang voor wie geregeld aan het gamen slaat op zijn tv. Denk aan first-person shooter games. Het verschil tussen beide technieken varieert enorm van toestel tot toestel en het is onmogelijk om hier een conclusie uit te trekken. Vraag voor aankoop van je tv even na wat de exacte inputlag is, al zal de juiste waarde vinden niet altijd makkelijk zijn omdat niet elk merk dit in zijn specs vermeldt.

Winnaar: niemand

Sony met eerste reeks OLED-televisies

7/ Energieverbruik

Doordat OLED-panelen geen backlight hebben lijkt het er op dat ze minder energie verbruiken. Bekijken we echter de energielabels van verschillende modellen dan zijn de verschillen minder uitgesproken.

Bijvoorbeeld een Samsung QLED-tv van 55-inch gebruikt 140 watt of 194kWh op jaarbasis. Een gelijkaardige 55-inch OLED-tv van LG varieert tussen de 112 en 145 watt, of 155 tot 194 kWh op jaarbasis.

Winnaar: niemand

Waar te koop: televisies

Klik hier om producten in te laden



Reageer

Over de auteur

Als filmliefhebber vind je hem vaak terug in zijn zelfgemaakte mancave waar zowel klassiekers zoals North by Northwest als de nieuwste kaskrakers in volle glorie worden vertoond. En zijn passiefhuis is uitgerust met de nodige smart home snufjes.

Lees ook